Tôi nghe thấy một tiếng khóc. Không, không phải tiếng khóc thét lên vì đau đớn của thể xác, dù rằng thể xác em đã bầm tím, đã dập nát. Tiếng khóc tôi nghe thấy là tiếng khóc của sự im lặng.

Sự im lặng rợn người bao trùm lên cái chết của một đứa trẻ 17 tuổi, chỉ sau hai ngày em được đưa vào nơi mà người ta gọi bằng cái tên rất đẹp: "Mái nhà chung" hay "Trung tâm Công tác xã hội".

Hai ngày. Thời gian chỉ đủ cho một đóa hoa hàm tiếu kịp nở, hoặc kịp tàn. Nhưng ở đây, hai ngày đủ để một kiếp người khép lại.

Người ta nói em chết vì bạo hành, vì những chiếc "gậy cao su" lạnh lùng. Nhưng tôi, trong phút giây trầm mặc này, tôi thấy em chết vì một sự vắng mặt. Sự vắng mặt của Tình Thương. Không phải tình thương đầu môi chót lưỡi, mà là tình thương đích thực, có khả năng bảo vệ, che chở và thấu hiểu. Khi tình thương vắng mặt, bạo lực sẽ lên ngôi. Khi ngôi nhà không còn là nơi nương tựa, đứa trẻ sẽ bị đẩy ra giữa dòng đời. Mà dòng đời thì có bao giờ thôi cuộn sóng?!

Ảo Ảnh Về Sự "Sửa Chữa" Con Người

Bạn ơi, có bao giờ bạn nhìn đứa con của mình như nhìn một chiếc đồng hồ hỏng không?

Chiếc đồng hồ hỏng, ta mang ra tiệm. Người thợ tháo tung nó ra, lau dầu, thay cót, rồi trả lại cho ta một chiếc đồng hồ chạy đúng giờ. Ta trả tiền và hài lòng. Đó là giao dịch.

Nhưng con người không phải là đồng hồ. Con người là một tiểu vũ trụ đầy bí ẩn, với những rung động tinh vi của tâm hồn. Vậy mà, đau đớn thay, nhiều bậc cha mẹ ngày nay, trong cơn bế tắc của mình, đã mang con đi "sửa". Họ thấy con "hư", con "nghiện game", con "cãi lời", và họ hoảng sợ. Nỗi sợ hãi khiến họ mờ mắt. Họ tìm đến những trung tâm như Hải Hà, ký vào những bản hợp đồng tiền triệu, với hy vọng mua lại được một đứa con ngoan.

Họ đang “outsource” trách nhiệm làm cha mẹ. Họ nghĩ rằng tiền bạc có thể thay thế được sự kiên nhẫn. Họ nghĩ rằng kỷ luật sắt đá của người lạ có thể thay thế được lời thủ thỉ chân tình của người thân.

Nhưng họ quên mất một điều giản dị: Giáo dục, tận cùng của nó, là sự cảm hóa. Mà muốn cảm hóa, phải có sự kết nối của trái tim. Bạn không thể dạy một đứa trẻ biết yêu thương bằng cách đánh đập nó. Khi ta giao con cho người khác "uốn nắn" bằng bạo lực, ta đang dạy con rằng: "Sức mạnh là chân lý". Và khi đứa trẻ lớn lên với chân lý méo mó đó, nó sẽ trả lại cho đời, và cho chính ta, những gì nó đã nhận. Đó là Nhân, và đó là Quả.

"Hư" - Tiếng Kêu Cứu Của Sự Cô Đơn

Ta hãy khoan nói về tội ác của những kẻ cầm gậy. Pháp luật sẽ làm việc đó. Ta hãy quay về nhìn lại đứa trẻ mà ta gọi là "hư".

Tại sao em nghiện game? Tại sao em ngỗ nghịch?

Trong thế giới ồn ào này, lắng nghe đã trở thành xa xỉ. Cha mẹ bận rộn với cơm áo gạo tiền, với những tham vọng. Đứa trẻ lớn lên trong ngôi nhà đầy đủ tiện nghi nhưng thiếu vắng sự hiện diện thực sự của cha mẹ. Nó cô đơn. Và game online, hay những hành vi nổi loạn, thực chất chỉ là một tiếng kêu cứu.

Em chui vào thế giới ảo vì ở đó em được công nhận, em được là "người hùng", em tìm thấy cảm giác thành tựu mà đời thực không cho em. Em nổi loạn để cha mẹ phải nhìn về phía em, dù cái nhìn đó là giận dữ. Thà bị mắng mỏ còn hơn bị lãng quên.

Khi ta dán nhãn con là "hư", ta đã chối bỏ trách nhiệm tìm hiểu nguyên nhân khổ đau của con. Ta muốn "cắt bỏ" khối u đó đi bằng cách tống con vào trung tâm điều trị. Giải pháp đơn giản vậy sao?!

Gậy Gộc Và Đóa Sen

Ở Trung tâm Hải Hà, người ta dùng gậy cao su để "dạy" trẻ.

Đức Phật dạy chúng ta dùng ái ngữ và lắng nghe để độ người.

Hai hình ảnh đó đối lập nhau như nước với lửa, như đêm đen với ánh mặt trời.

Giáo dục bằng gậy gộc là giáo dục của sự sợ hãi. Nó có thể tạo ra những con người tuân phục, nhưng là sự tuân phục của nô lệ. Bên trong sự tuân phục đó là ngọn lửa của sự hận thù đang âm ỉ cháy, chỉ chờ ngày bùng phát.

Giáo dục bằng tình thương là giáo dục của sự khai phóng. Như trồng một cái cây, bạn không thể kéo ngọn cho nó lớn nhanh. Bạn chỉ có thể tưới nước, bón phân, tỉa lá sâu, và kiên nhẫn chờ đợi. Bạn phải chấp nhận rằng cái cây có thể cong một chút, chưa ra hoa ngay, nhưng nó đang sống và đang lớn.

Những đứa trẻ ở Hải Hà đã bị tước đoạt quyền được lớn lên như một cái cây. Các em bị ép vào khuôn khổ của những thanh sắt. P.H.N. đã gục ngã vì không chịu nổi sức ép đó. Sự ra đi của em là một tiếng chuông. Tiếng chuông cảnh tỉnh cho những ai đang tin vào sức mạnh của bạo lực. Rằng roi vọt có thể làm nát thịt da, nhưng không bao giờ chạm tới được linh hồn. Chỉ có sự dịu dàng mới có thể thẩm thấu và chữa lành.

Về Nhà Đi Con - Về Với Chính Mình

Thưa bạn,

Khi nhìn thấy tấm biển hiệu trung tâm bị hạ xuống, cánh cổng sắt bị che kín, tôi không thấy hả hê. Tôi thấy buồn. Buồn cho sự vô minh của con người.

Chúng ta cần phải làm gì?

Chúng ta cần phải Trở Về.

Trở về ngôi nhà của mình. Đừng biến ngôi nhà thành quán trọ, và đừng biến trường học hay trung tâm xã hội thành nhà tù. Hãy biến ngôi nhà thành một Tăng thân nhỏ, nơi có sự lắng nghe và chia sẻ.

Khi con có lỗi, thay vì trừng phạt, hãy thử hỏi: "Con đang khổ điều gì? Bố mẹ có thể giúp gì cho con?". Một câu hỏi chân thành có sức mạnh hơn ngàn vạn roi vọt.

Trở về với chính mình. Cha mẹ hãy tự hỏi: Mình đã hạnh phúc chưa? Vì con cái là tấm gương phản chiếu cha mẹ. Nếu ta sống vội vã, dối trá, bạo lực, làm sao ta mong con ta an nhiên, hiền lành?

Sự tu tập không nằm ở đâu xa, nằm ngay trong việc làm cha làm mẹ. Chịu đựng những thói hư tật xấu của con, kiên nhẫn chuyển hóa nó, đó là bài thực tập thiền định cam go nhất nhưng cũng vinh quang nhất.

Em P.H.N. đã đi rồi. Nhưng câu chuyện của em vẫn còn đó, như một vết sẹo trên cơ thể xã hội. Đừng để vết sẹo đó vô nghĩa. Hãy để nó nhắc nhở chúng ta rằng:

Không có ngôi trường nào tốt hơn gia đình.

Và không có phương pháp giáo dục nào vĩ đại hơn Tình Thương.

Xin hãy buông bỏ chiếc gậy trong tâm tưởng xuống, để đôi tay được tự do ôm lấy đứa con của mình. Khi đó, và chỉ khi đó, những đóa hoa mới có thể nở lại trên những cành cây đã từng khô héo.