Cái sự "vỗ mông" này nó mang tầm vóc triết học hẳn hoi. Nó là sự kiểm chứng chất lượng "công trình" một cách trực quan sinh động nhất. Chứ cứ nhìn mặt hoa da phấn, "mình hạc xương mai" như người mẫu, về nhà lại không gùi nổi tạ ngô, không leo nổi con dốc thì có mà ăn cám.

Kính thưa các bác, các cô, các chú và toàn thể "đồng bào" đang chúi mũi vào tờ báo cười giữa những ngày Tết nhất bận rộn!

Thế là cái Tết lại sầm sập lao đến, nhanh như một gã đòi nợ thuê, không cho ai kịp trở tay thay quần áo. Thú thực với các bác, ở cái đất thị thành này, cái Tết nó cứ nhạt như nước ốc ao bèo. Thế là tôi quyết định làm một cuộc "đào tẩu", nhảy lên xe khách ngược dòng lên biên viễn. Phải lên cái nơi mà đá cũng biết nở hoa, sương mù đặc quánh như sữa Ông Thọ, và con người thì hồn nhiên như cây cỏ ấy, mới thấy được cái "vị" thật sự của mùa xuân.

Điểm đến của tôi là Mèo Vạc, Hà Giang. Nghe cái tên đã thấy vừa hoang hoải, vừa bí ẩn. Nhưng tôi lên không phải để ăn thắng cố, dù món đấy cũng "thần sầu" lắm. Tôi lên để mục sở thị một cái "món" văn hóa mà giang hồ đồn đại là kỳ cục nhất và cũng táo bạo nhất nhất trần gian: Tục vỗ mông.

Vâng, các bác không nghe nhầm đâu. Là vỗ mông đấy! Nếu ở dưới xuôi, cái hành động động chạm vào "bàn tọa" người khác là sàm sỡ, là quấy rối, nhẹ thì ăn cái tát nổ đom đóm mắt, nặng thì lên phường uống nước chè; thì ở trên rẻo cao này, nó lại hóa thành thơ, thành nhạc, thành cái tín hiệu của tình yêu đôi lứa mới chết người ta chứ!

Khi sương mù biết… uống rượu

Xe chạy lộc cộc qua đèo Mã Pí Lèng, nhìn xuống dòng Nho Quế xanh ngắt như dải lụa ai bỏ quên, cái Tết vùng cao nó ùa vào mặt, mát rượi và thơm nồng. Mùi của Tết ở đây thích lắm. Nó thơm mùi ngô nương, mùi khói bếp ám vào vách đất, và đặc biệt là mùi rượu.

Hình như ở đây, đến sương mù cũng biết uống rượu hay sao ấy mà nó cứ lảo đảo, giăng mắc lung tung khắp lối, lúc thì sà xuống mặt đường, lúc lại vắt vẻo trên ngọn cây sa mộc. Người Mông ăn Tết to lắm. Trai gái bản trên mường dưới xúng xính váy áo xuống chợ. Các cô gái Mông, chao ôi là đẹp! Váy áo sặc sỡ xòe ra như những con bướm khổng lồ đậu giữa rừng đá xám ngoét. Má cô nào cô nấy đỏ hây hây, mắt lúng liếng. Còn đám trai tráng thì khèn bè trên vai, rượu ngô trong bụng, khí thế ngút trời.

Họ xuống chợ làm gì? Mua bán chỉ là phụ thôi. Cái chính là để… tìm người yêu. Mà cái cách tìm người yêu của họ, nó thực tế và "phồn thực" nhất địa cầu.

Triết lý của cái mông và cú "Bép" định mệnh

Tôi ngồi thu lu bên chảo thắng cố bốc khói nghi ngút. Bên cạnh tôi là lão Sùng A Pháo, một "thổ địa", răng đã rụng gần hết nhưng nụ cười vẫn tươi rói.

Chuyện là thế này. Khi một chàng trai H’Mông ưng cái bụng một cô gái nào đó, anh ta không lân la xin add Zalo, cũng chẳng thả tim trên Facebook. Người vùng cao, họ tin vào xúc giác, người thật việc thật. Anh chàng sẽ sán lại gần cô gái, lượn qua lượn lại như đèn cù. Ánh mắt hai bên "bắt sóng" nhau tanh tách. Và rồi, khi thời cơ chín muồi, chàng trai vung tay… "Bép!".

Một cái vỗ mông. Tiếng giòn tan, chắc nịch vang lên giữa chợ. Tôi giật mình, suýt rơi cả bát rượu. Cô gái quay lại, mắt long lanh, miệng cười chúm chím. Nếu ưng cái bụng, cô nàng sẽ… vỗ lại vào mông chàng trai một cái.

"Bép!".

Thế là thành đôi! Thế là dắt tay nhau lên núi! Đơn giản thế thôi, chả tốn kém gì sất. Nghe đồn muốn lấy nhau thì phải vỗ đủ 9 phát cơ. Chả bù cho mấy anh dưới xuôi, tốn bao nhiêu tiền trà sữa, vé xem phim, mua hoa súng hoa sen mà có khi vẫn công cốc.

Tôi hỏi lão Pháo: "Cụ ơi, tại sao lại vỗ mông mà không phải nắm tay? Vỗ thế có đau không?".

Lão Pháo cười khà khà, rót thêm cho tôi bát rượu ngô đục ngầu, giảng giải: "Cái bụng tốt thì không nhìn thấy, cái tay khéo cũng phải về nhà mới biết. Nhưng người phụ nữ H'Mông cái mông to, cái hông nở là người khỏe mạnh, đi nương giỏi, đẻ con khéo. Cái mông nó là hậu phương vững chắc theo đúng nghĩa đen đấy cán bộ ạ! Vỗ vào đấy là vỗ vào cái phúc, cái lộc, vỗ vào tương lai nòi giống. Đau thì có đau, nhưng cái mông đau thì cái tim nó mới êm!".

Hóa ra cái sự "vỗ" này nó mang tầm vóc triết học hẳn hoi chứ đâu phải chuyện đùa. Nó là sự kiểm chứng chất lượng "công trình" một cách trực quan sinh động nhất. Chứ cứ nhìn mặt hoa da phấn, "mình hạc xương mai" như người mẫu, về nhà lại không gùi nổi tạ ngô, không leo nổi con dốc thì có mà ăn cám. Người ta yêu nhau bằng cái sự khỏe mạnh, bằng sức vóc để cùng nhau sinh tồn giữa núi rừng khắc nghiệt.

Lời kết của kẻ lữ hành

Chiều buông xuống. Sương mù lại dâng lên, đặc quánh như cháo loãng. Tiếng khèn gọi bạn tình réo rắt, thiết tha. Những cặp đôi đã "vỗ" được nhau bắt đầu tách khỏi đám đông, dắt tay nhau đi về phía những sườn núi mờ xa. Chỉ còn lại dư âm của những tiếng "Bép, Bép" giòn giã và tiếng cười khúc khích tan vào đá núi.

Tôi ngồi bên bếp lửa nhà sàn, nâng bát rượu ngô thơm nồng, tự dưng thấy chạnh lòng cho cái thân mình và cho cả những người ở phố. Chúng ta văn minh quá, yêu nhau qua màn hình, tặng nhau những icon. Chúng ta sợ chạm vào nhau, sợ bị đánh giá. Còn ở đây, tình yêu nó đơn giản và mãnh liệt lắm. Thích là nhích. Yêu là vỗ.

Chợt nghĩ, giá mà ở dưới xuôi cũng áp dụng cái phong tục này thì hay biết mấy. Các bác thử tưởng tượng xem, sáng mùng Một Tết đi dạo Hồ Gươm hay đường hoa Nguyễn Huệ, thay vì chen chúc dẫm đạp lên nhau, các nam thanh nữ tú cứ xếp hàng mà vỗ mông nhau chan chát. Vừa vui, vừa khỏe người. Sếp vỗ nhân viên để thưởng Tết, vợ vỗ chồng để động viên rửa bát. Xã hội chắc sẽ bớt đi những lời sáo rỗng, thay vào đó là sự tiếp xúc thân mật, tình cảm gia tăng như đồ thị phát triển kinh tế.

Nói vui thế thôi, chứ tôi can các bác đừng có dại mà thử ở phố nhé. Cái gì của rừng hãy để ở rừng. Văn hóa nó đẹp ở đúng chỗ của nó.

Còn tôi, ngồi đây viết mấy dòng tếu táo hầu chuyện các bác, coi như là tự vỗ vào đùi mình một cái để thưởng xuân vậy!

Tết này, ai chán phố thị thì mời lên Mèo Vạc mà xem người ta "vỗ" check hàng. Biết đâu đấy, giữa cái lạnh cắt da cắt thịt, các bác lại tìm thấy một ngọn lửa ấm áp nhen nhóm lên từ một cái… vỗ mông!

Chào thân ái và quyết thắng (cố)!