Sách Người Hà Nội là dự án Tủ sách kèm video được VietPictures thực hiện nhân dịp 1000 năm Thăng Long Hà Nội.

Suốt trong dòng chảy lịch sử, biết bao ngôn ngữ đã mất đi, biết bao công trình kiến trúc tuyệt mỹ đã trở thành hoài niệm, biết bao phong tục tập quán chỉ còn trong sách vở. Chỉ có con người, với tư cách là đối tượng sáng tạo nên những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể, là còn lại mãi mãi.

Bởi thế, có thể xem những người con ưu tú tinh hoa của Hà Nội hiện đại chính là những dòng nước di sản nối mạch nguồn trong vắt nghìn năm, góp phần tạo nên sức mạnh, bản sắc không thể trộn lẫn của con sông mang tên dân tộc Việt khi hòa mình vào đại dương nhân loại.

Cái danh xưng Người Hà Nội có một ý nghĩa kỳ lạ đối với tất cả người con dân tộc Việt, có lẽ một phần lớn cũng bởi những giá trị được hun đúc và lưu truyền nghìn năm. Người Hà Nội, cái tên giản dị thôi mà rất đỗi tự hào. Chẳng thế mà dù ai cũng yêu quê hương, cũng mê luyến cái lũy tre làng, nhưng khi sống ở Thủ Đô cứ thích được gọi là người Hà Nội. Hà Nội đem lại những cảm nhận thật đặc biệt, đối với cả những người chưa bao giờ được đặt chân đến vùng đất này.

Hành trình tìm kiếm, khắc họa chân dung những người con thủ đô nghìn năm văn hiến của Người Hà Nội chính là hành trình đi tìm những giá trị văn hóa, mà nếu không đi chậm lại, lặng lại để đồng cảm với những tinh hoa nghìn năm thì có lẽ cũng khó nhận ra. Đó là hành trình đi tìm tình yêu và niềm tự hào đã gắn kết bao thế hệ những người con Hà Nội với nhau, bên bát phở đã nổi tiếng toàn thế giới, trong tiếng đàn bầu của người nghệ sĩ mù Thanh Tùng luôn khát khao được yêu Hà Nội thật trọn vẹn, lặng ngắm những bức tranh Hàng Trống vừa được người nghệ nhân duy nhất còn lại hoàn thành. Đó là hành trình mỗi sáng thứ 7 bên Hồ Gươm, không gian như lặng đi bởi tiếng tiêu của cụ già đã gần 90 tuổi. Nếu cụ rùa nghe thấy tiếng tiêu Tâm Quy của ông Lê Văn Châu mà nổi lên, chắc chắn sẽ có mặt “ông Đức rùa” với chiếc máy ảnh cũ kỹ nhưng niềm đam mê và tinh thần trách nhiệm luôn nhiệt huyết. Dạo qua những con phố cổ, người thợ rèn duy nhất còn lại Nguyễn Phương Hùng vẫn đang miệt mài quai búa; họa sĩ Bảo Nguyên vẫn say mê trong từng nét vẽ truyền thần; và trong một ngôi nhà đượm màu thời gian trên phố Hàng Đào, diễn viên điện ảnh nổi tiếng Như Quỳnh đang dạy 2 cô con gái món bún thang và cũng là dạy cho con nếp nhà Tràng An truyền thống.

Hành trình tìm kiếm và khắc họa chân dung Người Hà Nội chính là hành trình tìm về với tâm hồn mỗi người. Càng tìm kiếm, niềm tự hào càng nhân lên bởi người nghệ nhân Hà Nội, người nghệ sĩ Hà Nội, người dân thường Hà Nội dường như vẫn có một nét gì đó khó định hình khác với những người địa phương khác. Có nhà nghiên cứu đã gọi đó là tính “bác học”. Người Hà Nội không bao giờ cho phép sự dễ dãi, buông thả. Mọi giá trị đều phải được nâng lên thành đỉnh cao, đôi khi có cảm giác quá cầu kỳ và kiểu cách. Nhưng đó mới đúng là chất kinh kỳ, chất tri thức, chất Hà Nội.
Vùng đất Thăng Long - Kẻ Chợ - Hà Nội trong thế kỷ 21 hẳn phải khác xưa nhiều lắm. Nhưng văn hóa chẳng bao giờ dễ dàng mất đi. Đối diện với một cuộc sống với tốc độ nhanh đến chóng mặt, văn hóa chọn cho mình những góc khuất như những tao nhân mặc khách chọn ở núi thiêng. Món quà của cuộc sống chỉ dành cho những người nào biết yêu, biết trăn trở, biết tìm kiếm những giá trị tưởng nhỏ bé mà ý nghĩa.